| In dit overzicht willen we graag de belangrijkste ontwikkelingen van Openjournals in 2024 op een rij zetten. Het gaat goed met Openjournals: er staan weer meer journals op het platform, er zijn technische upgrades uitgevoerd en er zijn belangrijke organisatorische stappen gezet. Jan Willem Wijnen, Kay Pepping en Hanne Meulenbeld |
| Tijdschriften op Openjournals Het Openjournals platform groeit en in 2024 werden 6 nieuwe tijdschriften toegevoegd, wat het totaal op 37 tijdschriften brengt.De nieuwe tijdschriften zijn: Sustainability LettersPublications de la Société Historique et Archéologique dans le LimbourgNederlands Tijdschrift voor de MensenrechtenNoordbrabants Historisch JaarboekInformation Retrieval ResearchCahier voor Literatuurwetenschap Samen publiceerden deze journals 804 artikelen in 2024. Ter vergelijking, in 2022 werden 719 artikelen op Openjournals gepubliceerd. Op dit moment zijn we bezig om nog 7 nieuwe tijdschriften te introduceren op Openjournals. |
| Upgrade OJS naar versie 3.4 In de zomer is, na een uitgebreide testperiode, een grote upgrade van de OJS software geïnstalleerd, de software die gebruikt wordt om de journals te hosten op het platform. De 3.4 update bevat nieuwe functionaliteiten en verbeteringen die het redactionele proces stroomlijnen, de gebruikerservaring verbeteren en de algehele efficiëntie voor tijdschriftbeheerders en -administrators verhogen. Redacties zijn geïnformeerd over de nieuwe mogelijkheden en de upgrade is soepel verlopen. Evaluatie journal-websites Dit jaar hebben we een project uitgevoerd waarbij de teksten en indeling van alle journal-websites grondig zijn geëvalueerd en in overleg met de redacties zijn verbeteringen en verduidelijkingen doorgevoerd. Verouderde of incorrecte informatie is verbeterd en soms is de indeling van de informatie aangepast. Daardoor zijn de websites nu duidelijker en bevatten de informatie die er volgens DOAJ richtlijnen op moet staan. Daardoor moet het eenvoudiger worden om opgenomen te worden in indexeringsdiensten zoals DOAJ. |
| Verrijkt publiceren In samenwerking met BMGN – Low Countries Historical Review zijn drie zogenaamd verrijkte artikelen gepubliceerd. Deze artikelen bevatten multimedia elementen die extra informatie van het onderzoek beschrijven. We onderzoeken hoe we dit soort verrijkt publiceren kunnen vereenvoudigen voor redacties en zo toegankelijk maken voor meerdere redacties. Hostingkosten Openjournals wordt gefinancierd door subsidie van NWO en wordt verder gesponsord door enkele universiteiten. Om de begroting rond te krijgen worden daarnaast hostingkosten in rekening gebracht aan de deelnemende tijdschriften. In 2024 hebben we die hostingkosten substantieel kunnen verlagen. We streven ernaar om de die jaarlijkse hostingkosten zo laag mogelijk te houden. |
| Openjournals Gebruikersdag 2024 De tweede Openjournals gebruikersdag werd gehouden op donderdag 30 mei bij het IISG te Amsterdam. Naast redacties van tijdschriften waren ook vertegenwoordigers van universiteitsbibliotheken en beleidsmakers aanwezig. Gezamenlijk werd gediscussieerd over de uitdagingen voor Diamond Open Access tijdschriften. De visies van onderzoeksfinancier NWO, de Universiteiten van Nederland en de UKB (samenwerkende universiteitsbibliotheken en de KB) op diamond open access publiceren werden uiteengezet in een paneldiscussie. Verder werd er gediscussieerd over de uitdagingen bij het vinden van financiering voor DOA tijdschriften, innovaties op het gebied van peer-review en manieren om lezers en auteurs aan te trekken. Publiciteit en netwerken Openjournals heeft deelgenomen aan het Open Science Festival dat dit jaar in Maastricht werd georganiseerd. Ook was Openjournals aanwezig bij de jaarlijkse PKP Sprint waar de gebruikers en ontwikkelaars van de OJS software samen komen om aan nieuwe functionaliteit te werken. Een onderdeel van die PKP Sprint was een vergadering van grote Europese OJS-installaties om ervaringen uit te wisselen en mogelijkheden voor samenwerking te verkennen. Daarnaast schuift Openjournals regelmatig aan bij vergaderingen van de Nederlandse University Publishers, waar overlegd wordt over gezamenlijke projecten, met het doel een landelijk dekkende publicatie-infrastructuur te ontwikkelen in Nederland.  DOAJ en indexeringsdiensten Tijdschriften die op Openjournals verschijnen worden geacht te voldoen aan de kwaliteitscriteria van de Directory of Open Access Journals of daar naar toe te werken. Inmiddels zijn 18 Openjournals tijdschriften geaccepteerd door DOAJ. Wij helpen de overige tijdschriften om aan de eisen te voldoen en verzorgen de registratieaanvraag bij DOAJ. Wij helpen tijdschriften ook om geïndexeerd te worden bij Scopus of Web-of-Science. Zo wordt het tijdschrift Humanimalia nu ook geïndexeerd door Scopus, na een aanvraag door Openjournals. Daarnaast melden we regelmatig tijdschriften aan bij DOAJ, wanneer ze aan de criteria voldoen.  Memorandum-of-Understanding Een consortium van nationale academische partijen ondertekende eind november een Memorandum-of-Understanding ter ondersteuning van het nationale Diamond Open Access-platform Openjournals. Het consortium bestaat uit de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW), het KNAW Humanities Cluster, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), de Universiteiten van Nederland (UNL), de Universiteitsbibliotheken en Nationale Bibliotheek (UKB), en de Koninklijke Bibliotheek (KB).Deze organisaties vinden het belangrijk dat er een nationale infrastructuur is voor publicatie van wetenschappelijke tijdschriften, volgens het Diamond Open Access-publicatiemodel. Openjournals vervult die rol en daarom hebben de partners afgesproken dat zij zich gezamenlijk zullen inzetten voor de verdere ontwikkeling en het voortbestaan van het Openjournals-platform. De komende jaren zijn zij als consortium verantwoordelijk voor de organisatie en financiering van het Openjournals-platform en zij zullen ook in onderling overleg afspraken maken over een duurzame organisatie en financiering van het platform vanaf 2028. Open Science NL Open Science NL is het nationale programma dat de transitie naar Open Science bevordert en versnelt. Een element is de financiering van projecten die gericht zijn op de ontwikkeling van digitale infrastructuren die openscience-werkwijzen ondersteunen. Openjournals is op een aantal manieren betrokken bij projectvoorstellen die zijn ingediend bij het Open Science NL programma. Er is een voorstel ingediend om Openjournals uit te breiden met een nationale infrastructuur voor publicatie van open access boeken. Ook is er meegewerkt aan een projectvoorstel om samen met de universiteitsuitgeverijen te komen tot een landelijk dekkende publicatie-infrastructuur voor academische boeken en tijdschriften. Vooruitzicht 2025 We verwachten in 2025 weer een aantal nieuwe tijdschriften te kunnen verwelkomen. We blijven doorgaan met informatievoorziening en webinars voor redacties. We willen hen nog beter ondersteunen bij het aanmelden bij indexeringsdiensten. Verder verwachten we in 2025 nog meer te gaan samenwerken met de Nederlandse universiteitsuitgeverijen en buitenlandse DOA platforms. |
